مونس تنهايي پيران

آقا رحمان وقتي مريض شد طوطي‌هايش را پر داد كه بروند. او به دلش برات شده بود كه ديگر وقت رفتن است و از اين بيماري جان سالم به در نمي‌برد. فردا صبح وقتي از خواب بيدار شد صداي يكي از طوطي‌ها را شنيد كه روي درخت خانه نشسته و صدايش مي‌كند. اشك توي چشمانش حلقه زد و گفت تو از پسرهايم بيشتر معرفت داشتي. وقتي آنها را پر دادم ديگر به پشت‌سرشان هم نگاه نكردند.

آقا رحمان سال‌ها بود ​تنها زندگي مي‌كرد و 2 پسرش خارج از ايران زندگي تشكيل داده و پدر پيرشان را فراموش كرده بودند.

آقا​ رحمان ساعت‌ها توي حياط بزرگ و پردرخت خانه‌اش مي‌نشست و به طوطي‌هايش كه در قفس بزرگشان بازي مي‌كردند، نگاه و با آنها درددل مي‌كرد. گاهي نيز در قفس را باز مي‌گذاشت و طوطي‌ها مي‌آمدند روي سر و شانه‌اش مي‌نشستند و يكي از آنها هم از نعلبكي عمورحمان قند و چاي مي‌خورد.

وقتي آقا رحمان بعد از 2 هفته به علت يك بيماري سخت فوت كرد طوطي محبوبش هم نه چيزي خورد و​نه جايي رفت. او همانجا توي ايوان خانه روي بند رخت يا توي قفسش مي‌نشست تا اين كه دق كرد و مرد.

مونس تنهايي

بلبل، گربه، طوطي و كبوتر، حيوانات خانگي هستند كه در فرهنگ ما به آنها توجه و علاقه بيشتري مي‌شود و از دير باز مونس تنهايي و شادي‌بخش زندگي مردم بوده‌اند.

اما در فرهنگ مردم اروپا و آمريكا سگ و گربه جايگاه ويژه‌اي دارند تا جايي كه برخي از سالمندان به اين حيوانات خود ارثيه هم مي‌دهند.

آنها سگ را موجودي وفادار و گربه را حيواني دوست‌داشتني مي‌دانند كه با مهرباني به حرف‌هايشان گوش مي‌دهند از آنها مراقبت مي‌كنند و توقع چنداني نيز ندارند.

در برخي كشورها براي درمان بيماران روحي نيز از حيوانات استفاده مي‌شود.

سگ‌هايي كه براي ياري تربيت شده‌اند

امروزه در بسياري از كشورها از سگ‌هاي ياريگر تعليم‌ديده براي همراهي و كمك به سالمندان و حمايت معلولان استفاده مناسبي مي‌شود.

سالمند و معلول كنار اين سگ‌هاي ياريگر حس عميق استقلال را باز مي‌يابند. در چنين كشورهايي اين سگ‌ها از نظر قانوني يك سگ خانگي به حساب نمي‌آيند و اجازه ورود به تمام اماكن عمومي را دارند.

اين سگ‌ها به جاي دست‌ها، چشم‌ها و گوش‌هاي صاحبان خود عمل مي‌كنند و آنچه براي آنها ناممكن است را ممكن مي‌سازند.

حتي در خيلي موارد مي‌توانند تغييراتي را كه در رفتار، بدن و حتي بوي صاحبان خود ممكن است قبل از يك حمله روي دهد، تشخيص دهد و به آنها هشدار دهند.

هم‌درد و هم‌درمان

نرگس حوصله نداشت به سمت تلفن برود و به كسي زنگ بزند. او از وقتي​ همسرش فوت كرده بود كاملا افسرده شده بود تا اين كه دخترش برايش يك مرغ عشق خريد. پرنده‌فروشان اعتقاد دارند اگر مرغ عشق نر و ماده بخريد با هم جفت مي‌شوند، اما اگر پرنده تك بخريد با شما دوست مي‌شود و شما را ترك نمي‌كند.

اين مرغ عشق هم خيلي زود با نرگس‌خانم خو​گرفت و او با غذا و ميوه دادن به مرغ عشق و حرف زدن و گوش كردن به آوازهايش كم‌كم سلامت خود را باز يافت.

حيوانات خانگي براي سلامتي روحي و جسمي انسان‌ها مفيد هستند. همراهي يك حيوان خانگي مي‌تواند احساس داشتن هدف در انسان را تقويت و احساس تنهايي را تقليل دهد. آنها شما را وامي‌دارند برنامه خاصي داشته باشيد و براي تغذيه و تميز نگه‌داشتن‌شان به زمان توجه كنيد، كمي از خود خارج شويد و به چيز ديگري غير از مشكلاتتان فكر كنيد و براي حرف‌هايتان يك شنونده خوب داشته باشيد كه هرگز قضاوت نمي‌كند.

زندگي با حيوانات​ فشار خون و كلسترول را كاهش مي‌دهد

راه بردن، تيمار كردن و حتي نوازش حيوانات فعاليت‌هاي فيزيكي است كه به گردش بهتر خون در قلب كمك ‌كرده و از نرمي استخوان جلوگيري مي‌كند. بنابراين حيوانات نه‌تنها دوستان خوب بلكه داروهاي خوبي نيز هستند.

اما اين فقط وقتي صادق است كه شما از حيوانات شناسنامه‌دار و داراي پرونده بهداشتي استفاده كنيد و به صورت دوره‌اي آنها را واكسينه كرده و نزد پزشك ببريد. در غير اين صورت بيماري‌هاي زيادي هست كه از طريق حيوانات منتقل مي‌شود.

حيوانات و روان‌شناسي

وقتي از زندگي نااميد مي‌شويد نگهداري از يك حيوان مي‌تواند احساس تشويق به ادامه حيات و مسوول بودن در قبال حياتي ديگر را به شما ببخشد.

بسياري از مشكلات عاطفي و اختلالات روحي افراد به كمك حيوانات خانگي قابل درمان است. در​عين حال، در علم روان‌شناسي و روان‌پزشكي واژه pet therapy (درمان با حيوانات خانگي) مدتي است كه مورد توجه محققان قرار گرفته است.

در جوامع غربي مردم قسمتي از خلأ روحي و عاطفي خود را با داشتن حيوانات پر مي‌كنند. تا جايي كه در كشور فرانسه تعداد سگ و گربه‌هاي خانگي بالاي 40 ميليون برآورد شده است.

يك حيوان خانگي قادر است با رفتارهاي خود محبت صاحبش را جلب كند و در مقابل آن انسان هم قادر خواهد بود با برقراري رابطه عاطفي با آن حيوان، احساسات فروخورده خود را ارضا كند.

اولين گروهي كه داشتن حيوان خانگي به آنها توصيه شده است، سالمندان هستند كه به نوعي احساس تنهايي مي‌كنند و دچار افسردگي‌هاي خفيف​ مي‌شوند. براي اثبات اين موضوع، گروهي از روان‌پزشكان كالج سلطنتي انگليس، سالمندان مرد يك آسايشگاه رواني را مورد بررسي قرار دادند و آنها را به 3 گروه تقسيم كردند و به هر گروه سگ، گربه و ماهي دادند تا از آنها مراقبت كنند.

پس از 9 ماه، رفتار اين سالمندان مورد مطالعه قرار گرفت؛ دسته اولي كه سگ در اختيارشان قرار گرفته بود در ميان آنها حس دگر خواهي قوي‌تر شده بود. در ميان دسته دوم كه گربه داشتند رفتار افزايش جنب و جوش و گاهي شيطنت‌هاي بچگي ديده مي‌شد و در آنها​ كه ماهي آكواريومي داشتند رفتارهايي مثل زيبا دوستي و تحسين هنر تقويت شده بود. در ضمن در بين هر 3 گروه از سالمندان آثاري از نشاط و كاهش افسردگي هم مشاهده شد كه حائز اهميت بود.

تحقيقات محققان بريتانيايي نشان مي‌دهد​ علاقه‌مندي و نگهداري از حيوانات خانگي باعث كاهش عارضه‌هاي قلبي ـ عروقي مي‌شود، چراكه نگهداري از اين حيوانات با كاهش هورمون‌هاي استرس رابطه مستقيم دارد.

گرچه برخي صاحب‌نظران معتقدند در فرهنگ غربي‌ها حيوانات خانگي جايگزين افراد خانواده مي‌شوند، اما مشكل اصلي كساني كه داشتن حيوان خانگي به آنها توصيه مي‌شود اين است كه آنها اصلا خانواده‌اي ندارند يا خانواده‌شان به آنها سر نمي‌زنند و تنهايي آنها را رفع نمي‌كنند يا از نظر جسمي قدرت تردد زيادي ندارند.

نكات بهداشتي

ـ اگر از آسم رنج مي‌بريد بهتر است يك حيوان آبزي مثل ماهي يا لاك‌پشت نگهداري كنيد.

ـ اگر به حيوان دست زديد حتما دست خود را بشوييد. در صورت داشتن پرنده هنگام تعويض و تميزكردن قفس آن ماسك بزنيد.

ـ حتي‌المقدور حيوانات را در حياط خانه نگهداري كنيد و آن را به داخل نياوريد.

ـ به بهداشت حيوانات خانگي خود توجه كنيد.

ماندانا ملاعلي

تهيه كمپوست را تجربه كنيم

كمپوست كودی است كه از پسماند‌های خانگی و بقایای مواد غذایی تهیه می‌شود و راه تهیه آن، يكي از قدیمی‌ترین شیوه‌های بازیافت است. در این فرآیند طبیعی مواد آلی به ماده‌ای غنی از مواد غذایی برای رشد گیاه تبدیل می‌شود. به نظر شما در میان مجموعه عوامل مختلفی مانند جریان هوا، نور، تاریكی یا نبود هوا در محیط، كدامیك بیشترین تاثیر را بر سرعت فرآیند تجزیه میوه‌ها و سبزیجات دارد؟

اگرچه كمپوست كود مناسبی است كه می‌تواند مواد غذایی مورد نیاز برای رشد گیاه را تامین كند و به عنوان راهكاری مؤثر برای بازیافت بقایای مواد غذایی انباشته شده در طبیعت مورد استفاده قرار گیرد، اما معمولا انجام این فرآیند چند روز و گاهی حتی چند هفته به طول می‌انجامد. با انجام این آزمایش به نتایجی دست می‌یابید كه می‌توان از آن برای تسریع فرآیند تجزیه مواد غذایی یا به عبارتی تهیه كمپوست استفاده كرد.

برای این آزمایش به یك جعبه مقوایی، 4 قطعه فوم پلاستیكی، مقداری رنگ سیاه، 2 سیب خرد شده و2 كدو سبز خرد شده نیاز دارید. یك صفحه روزنامه را روی سطح چمن پهن كنید. جعبه مقوایی را روی روزنامه قرار داده و داخل آن را با رنگ سیاه به طور كامل رنگ كنید. توجه كنید هیچ منفذی در این جعبه وجود نداشته باشد. جعبه را چند ساعتی در گوشه‌ای قرار دهید تا رنگ آن خشك شود. در این مرحله كدو و سیب را خرد و سپس هریك از آنها را به
2 قسمت مساوی تقسیم كنید و هر قسمت را به طور جداگانه روی یك قطعه فوم پلاستیكی قرار دهید. پس از خشك‌شدن رنگ جعبه، آن را به عنوان یك پوشش روی 2 قطعه فوم پلاستیكی كه روی یكی از آنها قطعه‌های كدو و روی دیگری قطعه‌های سیب را ریخته‌ایم، قرار دهید. 2 صفحه دیگر را نیز در فضای باز و در معرض تابش نور خورشید و جریان هوا قرار دهید. با گذشت زمان میوه‌ها شروع به تجزیه‌شدن می‌كند. اگر دوربین داشته باشید، می‌توانید از آنچه در سطح هریك از این صفحات اتفاق می‌افتد تصویری ثبت كنید تا بتوانید تاثیر عوامل مختلف بر سرعت تجزیه مواد غذایی را مورد بررسی قرار دهید.

به طور كلی میوه‌هایی كه داخل محیط تاریك و به دور از جریان هوا قرار می‌گیرد سریع‌تر تجزیه می‌شود. در این آزمایش نیز فرآیند تجزیه روی قطعه فوم‌هایی كه داخل جعبه قرار داده می‌شود به مراتب سریع‌تر است. در حقیقت عاملی كه موجب تجزیه مواد غذایی می‌شود با كتری‌ها هستند. بسیاری از باكتری‌ها در معرض تابش نور و جریان هوا از بین می‌روند. گرچه بعضی از باكتری‌ها نیز در چنین شرایطی همچنان به حیات خود ادامه می‌دهند. باكتری‌ها نسبت به دما و تاریكی هوا مقاوم هستند، بنابراین تجزیه و فساد مواد غذایی در چنین شرایطی سریع‌تر است.

مترجم: عليرضا عباسي بوجي

منبع: sciencefairadventure

تقويم مايا، تقويم بدون تكرار

در تقويم مايا روز اول دي 1391 يا 21 دسامبر 2012 با پايان يافتن چيزي شبيه هزاره در تقويم امروزي رشته‌اي از صفر به نمايش درخواهد آمد.

البته اين زمان در تقويم مايا پايان هزار سال نيست. به اعتقاد بيشتر كارشناسان نقطه آغازين تقويم ماياها 11 آگوست سال 3314 قبل از ميلاد مسيح بوده است. بيشتر فواصل زماني در تقويم مايايي مضرب‌هايي از 20 هستند. فاصله زماني 7200 روز در تقويم مايا يك كاتون است. هر 20 كاتون يك بكتون را كه معادل 144 هزار روز است، مي‌سازد. هرچند برخي كتيبه‌هاي باستاني گذشت 13 بكتون را ورق خوردن يك هزاره مي‌دانند، تعدادي ديگر از سنگ‌نوشته‌ها هم نشان مي‌دهند كه تقويم همچنان ادامه دارد. با چنين محاسبه‌اي با پايان يافتن 13 بكتون، دنيا در 21 دسامبر 2012 به پايان خواهد رسيد.

به گفته برخي باستان‌شناسان، تقويم مايا آن طور كه برخي ديگر اظهار مي‌كنند، سال 2012 به پايان نمي‌رسد و قديمي‌ها هم هرگز اين سال را به عنوان پايان دنيا نمي‌شناختند، اما روز 21 دسامبر 2012، روز مهمي براي تمدن ماياست. آنتوني اوني، باستان‌اخترشناس دانشگاه كلگيت در ايالت نيويورك مي‌گويد: «اين زماني است كه بزرگ‌ترين دوره در تقويم مايا (يك ميليون و 872 هزار روز يا 37/5123 سال) به پايان مي‌رسد و دوره جديد آغاز مي‌شود. در دوران اوج شكوه امپراتوري مايا، آنها تقويم بدون تكرار «شمارش بلند» را اختراع كردند؛ تقويمي با دوره‌اي بسيار طولاني كه از بنيان‌هاي فرهنگي نشات مي‌گيرد و به مساله خلقت باز‌مي‌گردد. دوره كنوني تقويم شمارش بلند در آنچه مايا به عنوان آغاز آخرين دوره آفرينش مي‌داند، در انقلاب زمستاني 2012 به پايان مي‌رسد. مايا اين تاريخ را كه هزاران سال پيش از تمدنش است، به عنوان «روز صفر» يا 13.0.0.0.0. نوشته است و در دسامبر 2012 تقويم گردشي مجددا به روز صفر مي‌رسد و بازه طولاني ديگري آغاز مي‌شود. اين ايده حاكي است زمان و تمام جهان تجديد مي‌شود، چه‌بسا بعد از سپري شدن دوره‌اي پراسترس. اين درست مشابه شرايطي است كه ما هميشه روز اول سال، سال را نو مي‌كنيم يا حتي در صبح بعد از تعطيلات آخر هفته.

کشف قديمي‌ترين تقويم به جاي مانده از ماياها

باستان‌شناسان آمريکايي در خانه‌اي در ويرانه‌هاي شهر شولتون از شهرهاي ماياها در گواتمالا، تقويمي نجومي پيدا کردند که قديمي‌ترين تقويم کشف ‌شده از اين دست است. اين تقويم که متعلق به قرن نهم است از ديگر تقويم‌هاي کشف ‌شده ماياها صدها سال قديمي‌تر است. در اين تقويم که شامل 7 هزار سال آينده مي‌شود، پيشگويي «پايان جهان در سال 2012» بازتابي ندارد.

سال 2005 هنگامي که گروهي از باستان‌شناسان به سرپرستي ويليام ساتورنو از دانشگاه نيوهمپشاير در چند کيلومتري شهر شولتون در سان‌‌بارتولو مشغول تحقيق و بررسي بودند، موفق شدند حکاکي‌هايي را کشف کنند. اما سرنخ کشف جديد به سال 2010 مربوط مي‌شود. در آن زمان خانه‌اي در شهر شولتون پيدا شد که با انبوهي از گياهان پوشيده شده بود. بيرون آوردن اين خانه و دسترسي به حکاکي‌هاي درون آن تاکنون طول کشيده است. ماياها معمولا سقف ساختمان‌ها را ويران مي‌کردند و روي ويرانه ‌ساختمان‌ها، بناهاي جديدي مي‌ساختند، اما اين خانه با ديگر خانه‌ها متفاوت بود. در اصلي خانه را با ماده‌اي پر کرده بودند. باستان‌شناسان هنوز به علت اين کار پي نبرده‌اند، اما گمان مي‌کنند اين کار باعث مي‌شد که دست‌کم نقاشي‌هاي روي ديوار بيش از 1000 سال باقي مانده و از بين نرود.

شگفتي‌هاي سازه مايايي: در تصاوير برداشته‌ شده از اين ساختمان ديوارهايي به پهناي 2 و ارتفاع 3 متر ديده مي‌شود. بخش عمده کف ساختمان را نيز سکوهاي سنگي پوشانده است. 3 ديوار از 4 ديوار و همچنين سقف ساختمان وضعيت خوبي دارد، روي ديوار شرقي، تصاوير چند انسان در حالت نشسته در اندازه‌هاي طبيعي با جامه‌هايي سياه و سرهايي مزين ديده مي‌شود که همه آنها به سوي ديوار شمالي نگاه مي‌کنند. روي ديوار شمالي شخصي ديده مي‌شود که مزين‌تر است و حکاکي آن نيز پيچيده‌تر از 2 نفر اول است. اين شخص ابزار حکاکي به دست دارد که متوجه تصوير پيچيده ديگري است. ويليام ساتورنو معتقد است اين تصوير بايد پادشاه شولتون و يکي از خدايان ماياها باشد. روي ديوارهاي داخلي ساختمان همراه با اين تصاوير مي‌توان نقوش، فهرست‌هاي نجومي و لوح‌هاي ديگري را ديد. ساتورنو معتقد است اين تقويم‌هاي نجومي شامل تقويم 260 روزه مراسم آييني، تقويم خورشيدي 365 روزه و همچنين يک دوره سالانه 580 روزه متعلق به سياره ونوس و يک دوره 780 روزه متعلق به سياره مريخ و تقويم‌هايي متعلق به مراحل مختلف کره ماه است.

به بهانه برگزاري نمايشگاهي از صدها اثر تاريخي به جاي‌مانده از تمدن ماياها

نابودي جهان در 2012، ماهيتي شبه‌علمي دارد

چندي است كه نمايشگاهي از صدها اثر تاريخي به‌ جاي‌ مانده از تمدن ماياها در موزه پن در شهر فيلادلفياي آمريكا به نمايش درآمده است. در اين نمايشگاه كه «ماياها 2012: اربابان زمان» نام دارد، صدها اثر تاريخي بر جاي‌مانده از تمدن ماياها شامل جواهرات، ظروف نگهداري غذا، مجسمه‌هاي سفالي و ابزارآلات ستاره‌شناسي به نمايش درآمده‌اند. ماياها از اقوام سرخپوست جنوب مكزيك و شمال آمريكاي مركزي بودند كه شهرهايشان را در دل جنگل‌هاي باراني مي‌ساختند.

ماياها از جمله تمدن‌هاي بسيار پيشرفته آمريكاي مركزي بودند و دستاوردهاي آنها در هنر، معماري، رياضيات و بويژه نجوم بسيار چشمگير بوده است. تمدن ماياها در سال‌هاي 300 تا 900 ميلادي به اوج قدرت و دانش خود رسيد و مردم آن در علوم نجوم بسيار پيشرفته بودند. گفتني است نمايشگاه ماياها 2012: اربابان زمان تا 21 دسامبر 2012، زماني كه ماياها براي نابودي جهان تعيين كرده‌اند، ميزبان علاقه‌مندان خواهد بود.

سوالي كه اينجا مطرح مي‌شود، اين است كه آيا زمين بر اثر پديده‌اي مثل يك برخورد عظيم نابود خواهد شد؟ در پاسخ به اين سوال به طور قطع مي‌توان گفت كه زمين سال 2012 با هيچ جرم آسماني برخورد نخواهد كرد. حتي اگر برخوردي هم وجود داشته باشد اثرات آن روي زمين بسيار ناچيز خواهد بود. زمين و خورشيد در ماه دسامبر تقريبا در مركز كهكشان راه شيري قرار مي‌گيرند و اين پديده‌اي است كه به طور سالانه اتفاق مي‌افتد. برخي از طرفداران پايان دنيا در سال 2012 مي‌گويند آنچه در واقع موجب ويراني زمين مي‌شود همخطي سياره‌هاست، اين درست همان چيزي است كه در فيلم 2012 به تصوير كشيده شده است. اما در 21 دسامبر 2012 هيچ همخطي سياره‌اي رخ نمي‌دهد. اين در حالي است كه طرفداران آخرالزمان در سال 2012 همخطي خيالي را با پيش‌بيني‌هاي نجومي يا ادعاهاي بي‌اساسي درباره تغيير جهت مغناطيسي زمين و توفان‌هاي خورشيدي بي‌سابقه مربوط مي‌كنند.

برخي رصدگران آسمان باور دارند سال 2012 مقارنه آسماني بي‌نظيري روي خواهد داد که براي اولين بار در 26 هزار سال گذشته اتفاق مي‌افتد. بر پايه اين سناريو، مسير خورشيد در آسمان از نقطه‌اي مي‌گذرد که قلب کهکشان راه‌ شيري در آنجا قرار گرفته است. نيبيرو (يك جسم سماوي كه در ارتباط با سومري‌ها شناخته مي‌شود) و داستان‌هاي ديگر درباره سياره‌هاي متمرد، مساله‌اي فراتر از يک شوخي اينترنتي نيست. اگر نيبيرو واقعي بود اخترشناسان حداقل طي دهه گذشته بايد آن را شناسايي مي‌کردند و الان نيز با چشم غيرمسلح قابل ديدن بود.

برخي نگران اين هستند که نيروي گرانش خورشيد و نيروهاي ناشناخته و بسيار قدرتمند کهکشاني يکديگر را تقويت کنند و مثلا با پديد آوردن يک جابه‌جايي قطبي يا کشاندن زمين به داخل ابرسياهچاله فوق‌العاده عظيمي که در قلب کهکشانمان لانه گزيده، آخرين روز زمين را رقم بزند. اين در حالي است که هيچ مقارنه يا نظم کهکشاني جديدي سال 2012 وجود ندارد. هر سال ‌هنگام انقلاب زمستاني، خورشيد در نقطه‌اي از آسمان واقع مي‌شود که بسيار نزديک به مرکز کهکشان راه شيري است. شايد نويسندگان و تقويم‌هاي نجومي از چنين مقارنه‌هايي هيجان‌زده شوند، ولي واقعيت اين است که چنين پديده‌هايي فقط ظاهري است و براي اهل دانش معني خاصي ندارد. مثال مشهور ديگر، قمر در عقرب است که ماهي يک‌بار اتفاق مي‌افتد و هيچ تاثير و تغييري در کشش گرانشي، تشعشعات خورشيدي، مدار سياره‌ها يا هر چيز ديگري که حيات روي زمين را تحت‌الشعاع قرار دهد، ندارد.

برخي ديگر شايع کرده‌اند که سال 2012، خورشيد فوران‌هاي مهلکي توليد مي‌کند که حرارتش زمين را بر سر زمينيان ويران مي‌کند. فعاليت‌هاي خورشيدي در بازه‌هايي تقريبا 11 ساله تغيير مي‌کند. البته طوفان‌هاي بزرگ خورشيدي مي‌تواند با اختلال در عملکرد ماهواره‌ها و سيستم‌هاي مخابراتي و انتقال برق، بخصوص در عرض‌هاي جغرافيايي نزديک به قطب، به جوامع و ديگر سيستم‌هاي زميني آسيب برساند، ولي هيچ نشانه‌اي حداقل در کوتاه‌مدت، دال بر اين وجود ندارد که خورشيد طوفان‌هايي به پا کند که از شدتش سياره‌مان بريان شود.

از سوي ديگر، اخترشناسان براساس دوره‌هاي 11 ساله فعاليت خورشيد پيش‌بيني مي‌کنند که اوج فعاليت خورشيد حدود 2 سال ديرتر از 2012 اتفاق بيفتد. بيشتر مسائلي که درباره سال 2012 ادعا مي‌شود، ماهيتي شبه‌علمي دارد؛ يک‌سري تفکرات واهي و پوچ، جنون و انکار علم نجوم.

نشاني از پايان جهان در سال 2012 نيست

ساختمان کشف ‌شده در شهر شولتون نخستين مکاني است که با در بر داشتن تمام محاسبات چرخه‌هاي شناخته‌ شده ماياها، تقويمي ارائه مي‌دهد که 7 هزار سال آينده در آن گنجانده شده است. در حقيقت چرخه‌هاي کشف‌شده شامل 2 و نيم ميليون روز مي‌شود. تقويم جديد بر اين برداشت که دنيا در سال 2012 پايان مي‌يابد خط بطلان مي‌کشد و حاکي از آن است که دنيا بعد از سال 2012 نيز به هستي خود ادامه خواهد داد. پروفسور ساتورنو دراين‌باره مي‌گويد: «ماياها پيش‌بيني مي‌کردند که جهان در 7 هزار سال آينده نيز تداوم خواهد داشت.»

با تغييرات دوره يائسگي‌كنار بياييم

خانم‌ها بخاطر سيستم بدني متفاوتي كه دارند در برهه‌هاي مختلف زماني با شرايط جديدي روبه‌رو مي‌شوند. يائسگي هم از آن دسته شرايطي است كه دير يا زود سراغ همه خانم‌ها مي‌رود. اما مهم اين است كه با آگاهي بيشتر بتوانيد اين شرايط را بخوبي مديريت كنيد.

تخمدان‌ها در حالت معمول مسوول ترشح هورمون‌هاي جنسي زنانه به نام استروژن و پروژسترون هستند. به‌طور متوسط خانم‌ها از اولين سيكل ماهانه تا زمان يائسگي حدود 500 سيكل را تجربه مي‌كنند. يائسگي زماني است كه روند طبيعي بدن كه منجر به آزاد شدن تخمك از تخمدان‌ها مي‌شود، توقف پيدا مي‌كند. ميانگين سني كه خانم‌ها دچار يائسگي مي‌شوند، حدود 49 سالگي است. ولي نتايج بررسي محققان كه بتازگي در webmed منتشر شده نشان مي‌دهد شروع سن يائسگي كاملاً به سابقه خانوادگي و وراثت بستگي دارد. با توقف آزادسازي تخمك توسط تخمدان‌ها، غده هيپوفيز اين پيام را مخابره كرده و ترشح هورمون‌هاي جنسي كاهش مي‌يابد. ولي هنوز هم مقداري از اين هورمون‌هاي جنسي در غدد آدرنال و چربي‌هاي بدن ساخته مي‌شود. به عبارتي تعيين سطح اين هورمون‌ها مي‌تواند شروع يائسگي را مشخص كند. يائسگي در واقع زنان را از شر هورمون‌هاي استروژن و پروژسترون كه هر دو فاكتورهاي رشد و عوامل پرخطر بروز سرطان هستند، محافظت مي‌كند. دليل اين كه مردان كمتر از زنان به سرطان سينه مبتلا مي‌شوند اين است كه به اندازه خانم‌ها هورمون‌هاي زنانه ندارند. براساس آنچه در وبگاه netdoctor‌ آمده معمولاً خانم‌ها وقتي پا به سن مي‌گذارند و در دوره يائسگي با علائمي روبه‌رو مي‌شوند كه كم و بيش آنها را آزرده خاطر مي‌كند. در واقع بيش از 70 درصد از خانم‌ها اين علائم را تجربه مي‌كنند. مشكلات و علائم يائسگي بخاطر افت ميزان هورمون‌ها و نوسانات ايجاد شده در استروژن، پروژسترون و تستوسترون رخ مي‌دهد. مدت زماني كه اين علائم باقي مي‌مانند، متغير بوده و گاهي پس از وقوع يائسگي و در اواسط 50 سالگي رفع مي‌شود و گاه تا سنين بالاتر ادامه مي‌يابد. تنها چيزي كه مي‌تواند به شما در تحمل اين علائم كمك كند اين است كه بپذيريد يائسگي نوعي تغيير طبيعي و نرمال بدن شماست و يك بيماري به شمار نمي‌رود.

نشانه‌هايي كه بايد بشناسيم

كارشناسان drmyhill معتقدند يائسگي با اين كه دوره‌اي طبيعي به‌شمار مي‌رود ولي همراه با علائم و نشانه‌هايي است كه گاهي آزاردهنده مي‌شوند. بهتر است اين علائم را شناخته و راه مقابله با آنها را فرا گيريد.

قاعدگي‌هاي نامنظم: قاعدگي‌هاي نامنظم يكي از نخستين علائمي است كه يك خانم در سنين يائسگي ممكن است با آن مواجه شود. اگرچه علائم دقيق قاعدگي‌هاي نامنظم بسته به الگوي سيكل‌هاي خانم‌ها متفاوت است، ولي تمام آنها اين علامت را حدود 3 تا 10 سال پيش از شروع يائسگي تجربه مي‌كنند. در واقع تنها 10درصد از زنان بدون گذراندن اين مرحله وارد فاز يائسگي مي‌شوند. يائسگي زماني شروع مي‌شود كه حدود يك سال از توقف قاعدگي‌ها گذشته باشد. با نزديك شدن يائسگي، تعادل هورمون‌هاي جنسي به هم مي‌خورد و قاعدگي‌ها نامنظم مي‌شود.

تغيير در سبك زندگي مي‌تواند قاعدگي‌هاي نامنظم را بهبود بخشد. پيش گرفتن زندگي بي‌تحرك، مصرف بيش از حد كافئين و الكل، افزايش استرس شغلي و خانوادگي علائم و شدت نامنظمي‌ها را بدتر مي‌كند. از روش‌هايي استفاده كنيد كه بتواند استرس شما را كاهش دهد. داشتن خواب شبانه كافي، تغيير در رژيم غذايي و افزايش مصرف كربوهيدرات‌ها، ميوه‌ها، سبزي‌ها و آب مي‌تواند قاعدگي‌ها را منظم‌تر كند.

گرگرفتگي: اين حالت از شايع‌ترين علائم شروع يائسگي محسوب مي‌شود. تقريباً نيمي از زنان پيش از شروع يائسگي و 75 تا 85 درصد از تمام زنان پس از يائسگي گرگرفتگي را تجربه مي‌كنند. اين حالات حدود يك تا 2 سال قبل از آخرين سيكل ماهانه آغاز و 6 ماه تا 15 سال هم طول مي‌كشد. علت آن هم بخاطر نوسانات ايجاد شده در هورمون‌ها و تغيير و تحول دروني است. كاهش ميزان استروژن تأثير مستقيمي روي هيپوتالاموس كه مسوول كنترل اشتها، هورمون‌هاي جنسي، خواب و دماي بدن است، مي‌گذارد. اين كاهش هورمون، هيپوتالاموس را گيج كرده و باعث مي‌شود اين بخش احساس كند كه دماي بدن بسيار بالا رفته. اين حالت باعث ايجاد زنجيره‌اي از واكنش‌ها مي‌شود كه سرانجام به‌ گرگرفتگي مي‌‌انجامد. رعايت برخي اصول ساده مي‌تواند شدت و دفعات اين گرگرفتگي‌ها را كم كند. دوري از عواملي كه باعث شروع اين حالت مي‌شود شايد بتواند اولين گام باشد.

محيط‌هاي گرم مانند اتاق‌هاي گرم، رختخواب، حمام و سونا، گرما سازهايي مانند بخاري و حتي سشوار، استرس و اضطراب، غذاها و نوشيدني‌هاي داغ و تند، مصرف سيگار، مصرف زياد كافئين، الكل و شكر و استفاده از قرص‌هاي رژيمي مي‌تواند باعث شروع گرگرفتگي شوند. هميشه در كنار خود بادبزن و نوشيدني‌هاي خنك داشته باشيد. قبل از خواب دوش آب سرد بگيريد. از پارچه‌هاي نخي استفاده كنيد. تمرين تنفس منظم و آهسته، مصرف رژيم غذايي متعادل، افزايش مصرف ويتامين E و B، افزايش مصرف پروتئين سويا‌، ورزش منظم و انجام ورزش‌هاي يوگا و تمركزي مي‌تواند به كاهش گرگرفتگي‌ها كمك كند. در زمينه دارو درماني استفاده از برخي ضدافسردگي‌ها، داروهاي فشار خون، مسكن‌هاي خفيف و داروهاي صرع مي‌تواند مؤثر باشد.

كاهش ترشحات: بدن به‌طور طبيعي با لايه نازكي از رطوبت ديواره واژن را مرطوب نگه مي‌دارد. اين رطوبت از مايعات شفافي است كه از ديواره عروق خوني ترشح مي‌شود. تغييرات هورموني كه با شروع يائسگي رخ مي‌دهد مي‌تواند در اين روند طبيعي اختلال ايجاد كرده و زندگي طبيعي فرد را تحت تأثير قرار دهد. كاهش ميزان هورمون استروژن در دوران يائسگي ميزان رطوبت بدن را كاهش داده كه از آن جمله مي‌توان به خشكي واژن اشاره كرد.

تغيير سبك زندگي، انجام حركات ورزشي، انجام حركات يوگا و تمدد اعصاب مي‌تواند به رفع اين مشكل كمك كند. استفاده از داروهايي چون روغن ويتامين E و مرطوب‌كننده‌ها مي‌توانند اين خشكي را از بين ببرد. درمان استروژني هم گزينه‌اي است كه به دليل جذب كمتري كه در جريان‌خون دارد، نسبت به هورمون درماني جايگزين ارجحيت دارد.

تغييرات روحي و رواني: يائسگي علاوه بر اثرات جسماني، اثرات روحي و رواني نيز روي خانم‌ها بر جاي مي‌گذارد كه از آن ميان مي‌توان به اضطراب، زودرنجي و افسردگي اشاره كرد. مهم‌ترين علت اين حالات روحي باز هم نوساناتي است كه در ميزان هورمون‌هاي جنسي رخ مي‌دهد. تغيير سبك زندگي و نوع رژيم غذايي بهترين درمان در اين زمينه محسوب مي‌شود. طب سوزني هم روش مؤثر ديگري است ولي توصيه مي‌كنيم در كنار آن از روش‌هايي براي تنظيم سطح هورمون‌هايتان نيز استفاده كنيد.

پوكي استخوان: از پوكي استخوان شايد بتوان به عنوان خطرناك‌ترين و جدي‌ترين علائم يائسگي نام برد كه مي‌تواند به مشكلات جدي از قبيل كمردردهاي مزمن و شكستگي‌هاي استخواني منجر شود. مساله اينجاست كه تا زمان شكستگي استخوان هيچ نشاني از خود بروز نمي‌دهد و به مرور باعث كاهش حجم استحكام استخوان‌ها مي‌شود. حدود 33 درصد از زنان بالاي 50 سال بر اثر پوكي استخوان دچار شكستگي استخوان مي‌شوند. نوسانات هورموني ناشي از يائسگي و كاهش دائمي ميزان هورمون‌هاي جنسي بعد از يائسگي نقش مهمي در اين ميان ايفا مي‌كند. اين مساله زماني اهميت پيدا مي‌كند كه بدانيد 80 درصد از موارد پوكي استخوان را در سراسر جهان زنان به خود اختصاص داده‌اند. بهترين درمان براي اين مشكل پيشگيري از بروز چنين اتفاقي است. با مصرف مقادير زياد كلسيم، دريافت ويتامين D كافي، ورزش كردن، خودداري از مصرف الكل و سيگار و حفظ وزن طبيعي بدن، مي‌توانيد از بروز پوكي استخوان جلوگيري كنيد.

درد سينه: درد سينه يكي از علائم شايع دوران يائسگي است و قبل يا بعد از اين دوران مي‌تواند خانم‌ها را مبتلا كند. اصلي‌ترين دليل ايجاد اين نوع دردها تغييرات هورموني ناشي از يائسگي است. نوسانات هورموني اين دوران مقدار استروژن و پروژسترون را در بدن تغيير مي‌دهد. با مشاهده علائمي چون سفتي بافت سينه، دردناكي، سوزش و تورم سينه‌ها با پزشك مشورت كنيد. استفاده از درمان‌هاي طبيعي و مراقبت‌هايي كه انجام مي‌دهيد به كاهش درد سينه كمك مي‌كند. اقدام‌هاي مراقبتي كه مي‌توانيد براي اين موضوع انجام دهيد، شامل جلوگيري از مصرف مواد غذايي و دنبال كردن سبكي از زندگي كه منجر به شروع علائم مي‌شود، انجام ورزش‌هاي منظم، ماساژ و روش‌هاي آرام بخش است.

اضافه وزن: اضافه وزن مساله‌اي است كه بيشتر خانم‌ها توجه ويژه‌اي به آن دارند. حدود 90 درصد از زنان در دوران يائسگي مقداري اضافه وزن را تجربه مي‌كنند. اين نوع اضافه وزن در اين دوران خاص بيشتر مربوط به افزايش چربي در نواحي مياني بدن يعني شكم شده و هيكل آنها بيشتر گرد مي‌شود. به‌طور متوسط بين سنين 45 تا 55 سال كه اوج يائسگي محسوب مي‌شود حدود 5‌/‌5 تا 7 كيلوگرم وزن اضافه مي‌كنند. اين اضافه وزن در دوره يائسگي از آن جهت حائز اهميت است، زناني كه بيش از 9 كيلوگرم اضافه وزن پيدا مي‌كنند حدود 20 درصد بيشتر مستعد ابتلا به سرطان سينه هستند و اين در حالي است، زناني كه پس از يائسگي 9 كيلوگرم از وزن خود كم مي‌كنند حدود 23 درصد كمتر در معرض ابتلا به سرطان سينه قرار دارند. بهترين راه براي مقابله با اضافه وزن دوران يائسگي انجام حركات ورزشي منظم و مصرف غذاهاي سالم غني از مواد مغذي است كه پروتئين كمي را شامل شود. بيشتر خانم‌ها در هر دهه از زندگي خود حدود 5 درصد دچار افت متابوليسم مي‌شوند. بنابراين با شروع يائسگي به حدود 200 كالري كمتر در هر روز نياز پيدا مي كنند.

درمان جايگزين با هورمون

هورمون درماني يكي از معمول‌ترين درمان‌هايي است كه تاكنون براي درمان علائم يائسگي بخصوص گرگرفتگي‌ها، تعريق‌هاي شبانه و خشكي واژينال مورد استفاده قرار مي‌گرفت. براساس اطلاعات موجود در webmed اين درمان شامل استفاده از هورمون‌هاي جنسي طبيعي يا مصنوعي مي‌شود كه جايگزين هورمون‌هايي در بدن خانم‌ها مي‌شود و در اشكال مختلف قرص، ژل يا چسب موجود است. از سوي ديگر اين نوع درمان‌ها ريسك و هزينه زيادي را در بر مي‌گيرد. هورمون درماني تأثير سريعي در برقراري تعادل هورمون‌هاي بدن مي‌گذارد ولي از طرف ديگر عوارض جانبي بسياري داشته و خطر ابتلا به برخي انواع سرطان‌ها را مانند سرطان تخمدان و سينه و نيز بيماري‌هاي قلبي، لخته‌هاي خوني و حمله‌هاي قلبي در زنان افزايش مي‌دهد. ولي به نظر مي‌رسد استفاده از روش‌هاي طبيعي شامل تغيير سبك زندگي و رعايت رژيم غذايي سالم، مطمئن‌تر، كم هزينه‌تر و كم خطرتر نسبت به هورمون درماني باشد.

ندا اظهري